Cần chú ý gì khi điều trị HIV bằng thuốc ARV?

Đối với người bệnh phải dùng thuốc, việc tuân thủ điều trị sẽ mang lại hiệu quả chữa khỏi bệnh cao, nhưng đối với người nhiễm HIV/AIDS, việc tuân thủ này còn có tác dụng phòng tránh HIV, ngăn chặn tình trạng kháng thuốc, duy trì tình trạng kháng thuốc. duy trì toàn diện sức khỏe của bệnh nhân.

Mục đích của điều trị HIV bằng thuốc (ARV) là ức chế sự nhân lên của vi rút và giữ cho số lượng vi rút trong máu ở mức tối thiểu; Phục hồi chức năng miễn dịch, giảm nguy cơ mắc các bệnh nhiễm trùng cơ hội; Nâng cao chất lượng cuộc sống và giảm đáng kể tỷ lệ tử vong ở người nhiễm HIV…

Điều trị bằng thuốc kháng vi-rút chủ yếu là điều trị HIV ngoại trú và được chỉ định khi bệnh nhân đáp ứng các tiêu chí lâm sàng và/hoặc xét nghiệm và thể hiện sự sẵn sàng điều trị.

Khi nào nên sử dụng liệu pháp kháng vi-rút?

Khi cho bệnh nhân điều trị bằng thuốc kháng vi-rút, bác sĩ phải xem xét giai đoạn lâm sàng và số lượng tế bào CD4 của bệnh nhân. Theo “Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị HIV” của Bộ Y tế, nếu có xét nghiệm CD4 thì chỉ định điều trị ARV khi:

– Người nhiễm HIV lâm sàng giai đoạn 4 (có các triệu chứng như: sụt cân trên 10% trọng lượng cơ thể kèm theo sốt kéo dài trên 1 tháng hoặc tiêu chảy kéo dài trên 1 tháng không rõ nguyên nhân; viêm phổi, nhiễm herpes mạn tính ở môi, miệng, cơ quan sinh dục…; Nhiễm nấm Candida ở thực quản…) không phụ thuộc vào số lượng tế bào CD4.

Tiêu chảy kéo dài hơn 1 tháng là triệu chứng lâm sàng HIV giai đoạn 4

– Người nhiễm HIV giai đoạn 3 (sút cân không rõ nguyên nhân trên 10% trọng lượng cơ thể, tiêu chảy không rõ nguyên nhân kéo dài trên 1 tháng; sốt không rõ nguyên nhân từng đợt hoặc liên tục trên 1 tháng); nhiễm nấm miệng tái phát…) với CD4<350TB/mm3.

Xem thêm bài viết hay:  Vai trò của lớp học tiền sản đối với quá trình vượt cạn

– Người nhiễm HIV giai đoạn lâm sàng 1, 2 có CD4 < 250 tế bào/mm3. Trường hợp không xét nghiệm được CD4 thì chỉ định điều trị ARV khi người nhiễm HIV ở giai đoạn lâm sàng 3, 4.

Những lưu ý khi dùng thuốc

Khi người nhiễm HIV đang điều trị bằng thuốc kháng vi-rút, họ vẫn phải thực hiện các biện pháp phòng ngừa lây truyền vi-rút cho người khác. Đối với người điều trị ARV khi tình trạng miễn dịch chưa hồi phục, cần tiếp tục điều trị dự phòng nhiễm trùng cơ hội.

Do HIV có tốc độ nhân lên và đột biến rất cao nên người bệnh cần tuyệt đối tuân thủ điều trị. Điều đó có nghĩa là dùng đúng liều lượng, vào đúng thời điểm và vào cùng một thời điểm mỗi ngày. Bệnh nhân phải đặt ra một thời gian nhất định cho mình để uống thuốc.

Một lịch trình dùng thuốc rất dễ thực hiện nếu nó có thể được tích hợp vào một lịch trình hoạt động hàng ngày. Bạn có thể đặt báo thức hoặc điện thoại di động để nhắc bạn uống thuốc hoặc nhờ người nhà nhắc bạn uống thuốc. Thuốc uống ngày 2 lần phải uống cách nhau 12 giờ. Thuốc uống 3 lần/ngày phải uống cách nhau 8 giờ.

Nếu dùng thuốc không đúng liều lượng, đúng thời gian sẽ dẫn đến nồng độ thuốc trong máu thấp, HIV sẽ xuất hiện các đột biến kháng thuốc.

Nếu không tuân thủ (tức là không uống đều đặn, đúng liều và đúng giờ) sẽ dẫn đến nồng độ thuốc trong máu thấp, và các thể đột biến của HIV sẽ phát triển kháng thuốc. Điều trị sẽ thất bại. Trường hợp người bệnh phát hiện mình quên uống liều đã chỉ định thì phải uống ngay liều đã quên. Sau đó tính toán thời gian để dùng liều theo lịch trình tiếp theo của bạn như bình thường.

Nếu cách liều tiếp theo dưới 4 giờ, không dùng liều tiếp theo theo lịch cũ mà phải đợi hơn 4 giờ rồi mới dùng. Nếu quên quá 2 liều trong một tuần, bệnh nhân phải báo cho bác sĩ điều trị để được hướng dẫn.

Xem thêm bài viết hay:  Sỏi niệu quản đoạn sát thành bàng quang nguy hiểm ở mức độ nào?

Tác dụng phụ của thuốc kháng vi-rút

Khi dùng thuốc điều trị HIV, bệnh nhân có thể gặp các tác dụng phụ do thuốc gây ra. Một số tác dụng phụ phổ biến là:

– Buồn nôn: Để hạn chế tác dụng phụ này, người bệnh có thể uống thuốc trong hoặc ngay sau bữa ăn hoặc có thể uống thuốc chống nôn trước khi uống thuốc ARV 30 phút.

Tiêu chảy: Nếu bệnh nhân bị tiêu chảy sau khi uống thuốc, cần đánh giá mức độ tiêu chảy và các triệu chứng kèm theo. Khi bị tiêu chảy cần uống oresol để bù nước và điện giải. Nếu nghiêm trọng, có thể cần truyền dịch hoặc dùng thuốc chống tiêu chảy để kiểm soát tiêu chảy tạm thời.

Đau đầu: Trong trường hợp người bệnh cảm thấy đau đầu khi dùng thuốc có thể sử dụng các loại thuốc giảm đau thông thường như paracetamol để giảm đau đầu.

– Đau bụng, khó chịu vùng bụng: Đối với hiện tượng này, bệnh nhân cần được theo dõi chặt chẽ. Trường hợp đau liên tục, cần đến cơ sở y tế nơi cấp thuốc để được điều trị, thậm chí thay thuốc khác hoặc thay đổi phác đồ điều trị HIV.

– Phát ban đỏ, ngứa: Giống như các loại thuốc điều trị HIV khác, thuốc ARV cũng có thể gây dị ứng. Triệu chứng nhẹ là ban đỏ rải rác, ngứa… Khắc phục bằng cách: uống thêm thuốc kháng histamin. Tuy nhiên, nếu phản ứng dị ứng nghiêm trọng đe dọa đến tính mạng, cần ngừng thuốc ngay và điều trị tích cực tại trung tâm y tế có chuyên môn.

Phát ban ngứa là tác dụng phụ thường gặp khi điều trị HIV bằng thuốc ARV

Thiếu máu: Một số loại thuốc ARV có tác dụng ức chế tủy xương khiến tủy xương giảm khả năng sản xuất hồng cầu, gây ra tình trạng thiếu máu với các biểu hiện như chóng mặt, choáng váng. Thường xuất hiện sau 4-6 tuần hoặc có thể xuất hiện sau vài tháng điều trị HIV bằng thuốc kháng vi-rút. Có thể bổ sung vitamin B12, viên sắt, folic… để khắc phục tình trạng này.

Xem thêm bài viết hay:  Phòng bệnh dị ứng do ánh nắng

– Rối loạn giấc ngủ, hay gặp ác mộng khi ngủ: Đối với những bệnh nhân gặp phải triệu chứng này nên dùng thuốc vào buổi tối, trước khi đi ngủ. Những triệu chứng này thường không kéo dài. Bạn có thể sử dụng thuốc an thần và thuốc giúp bạn ngủ ngon hơn.

– Bệnh lý thần kinh ngoại vi: Người bệnh thường bị rối loạn cảm giác ngoại biên, chủ yếu ở các đầu chi với biểu hiện tê bì, nóng rát hoặc đau nhức. Nếu nặng sẽ khiến người bệnh đi lại khó khăn, mất cảm giác nhiều nơi. Thường xuất hiện sau 6 tháng điều trị HIV. Có thể dùng vitamin nhóm B liều cao, nếu nặng phải thay thuốc.

Ngoài ra, thuốc có thể gây độc cho gan, thận, rối loạn phân bố mỡ (với biểu hiện tăng tích mỡ ở ngực, bụng, lưng, gáy; teo mô mỡ ở tay, chân, mông, má… ) . Do thuốc ARV có nhiều tác dụng phụ nên trong quá trình dùng thuốc nếu có biểu hiện gì bất thường, bệnh nhân cần báo ngay cho bác sĩ điều trị HIV để có hướng xử lý phù hợp.

Những thông tin cung cấp trong bài của bệnh viện đa khoa Hồng Ngọc chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế cho chẩn đoán hay chữa bệnh.

Bạn thấy bài viết Cần chú ý gì khi điều trị HIV bằng thuốc ARV? có thoải mãn đươc vấn đề bạn đang tìm hiểu không?, nếu không hãy comment góp ý thêm về Cần chú ý gì khi điều trị HIV bằng thuốc ARV? bên dưới để Trung Cấp Y Dược Tại TPHCM có thể thay đổi & cải thiện nội dung tốt hơn cho các bạn nhé! Cám ơn bạn đã ghé thăm Website: trungcapyduoctphcm.edu.vn

Nhớ để nguồn bài viết này: Cần chú ý gì khi điều trị HIV bằng thuốc ARV? của website trungcapyduoctphcm.edu.vn

Chuyên mục: Sống khỏe

Viết một bình luận